Thời gian gần đây, tại Thái Lan đang gia tăng các ca mắc và tử vong do bệnh Whitmore (hay tên gọi khác là Melioidosis). Bệnh ghi nhận nhiều tại khu vực Đông Nam Á và Bắc Australia. Tại Việt Nam, hằng năm vẫn ghi nhận một số ca bệnh rải rác sau các đợt mưa lớn, ngập lụt, bão lũ.

Bệnh Melioidosis hay còn gọi là bệnh Whitmore, là bệnh truyền nhiễm do trực khuẩn Gram âm Burkholderia pseudomallei gây ra; thường gặp trong môi trường đất hoặc nước nhiễm bẩn, nhất là sau các đợt mưa lũ, ngập lụt. Bệnh thường có những biểu hiện liên quan đến phổi, nếu không điều trị kịp thời sẽ dẫn đến tử vong. Điểm đáng lo ngại là bệnh có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi, từ trẻ em đến người lớn, và đôi khi diễn tiến rất nhanh chỉ trong vài ngày.

Bệnh lây truyền chủ yếu qua các con đường sau:

- Qua da và niêm mạc bị xây xát khi tiếp xúc với đất, nước hoặc chất bẩn có chứa vi khuẩn mà không có phương tiện bảo hộ, đối tượng có nguy cơ cao là nông dân, người lao động ngoài trời, quân nhân…

- Qua đường hô hấp, khi hít phải bụi có chứa vi khuẩn.

- Qua đường tiêu hoá, khi uống nước nhiễm khuẩn.

Bệnh có thể khởi phát từ một nhiễm trùng tiềm ẩn đã tồn tại từ lâu mà không có triệu chứng rõ ràng. Trên thực tế rất khó xác định chính xác thời gian, địa điểm và cách thức nhiễm bệnh, đặc biệt là ở những người thường xuyên phơi nhiễm với môi trường đất và nhiễm bẩn.

2.jpg

Biểu hiện bệnh Whitmore

Whitmore được gọi là "kẻ giả dạng" vì triệu chứng thường không đặc trưng, dễ bị nhầm với cúm, viêm phổi hoặc nhiễm trùng da thông thường. Người bệnh có thể gặp:

• Sốt, mệt mỏi, đau cơ.
• Viêm phổi hoặc ho kéo dài.
• Tổn thương da: loét, sưng tấy, mưng mủ không rõ nguyên nhân.
• Áp xe sâu ở gan, phổi, lách hoặc nhiều cơ quan khác.
• Nhiễm trùng huyết – mức độ nguy hiểm nhất, có thể gây sốc và tử vong nhanh.

Triệu chứng điển hình của bệnh Whitmore

Whitmore là bệnh lý nguy hiểm với nhiều mức độ, từ nhiễm trùng nhẹ, khu trú cho đến nhiễm khuẩn huyết và tử vong nhanh chóng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Các triệu chứng thường gặp bao gồm:

• Sốt cao > 39 độ C.
• Mệt mỏi, vẻ mặt nhiễm trùng rõ.
• Biểu hiện sốc nhiễm khuẩn: mạch nhanh, yếu, huyết áp tụt hoặc không đo được.
• Ho, sốt, sụt cân - dễ nhầm với lao phổi, có thể ho ra máu, X quang phổi cho thấy thâm nhiễm thùy trên, có hoặc không có hang.
• Loét, hoại tử lan rộng (người dân thường gọi là "bệnh vi khuẩn ăn thịt người")
• Viêm khớp, viêm xương tủy có thể là biểu hiện đầu tiên khiến bệnh nhân phải nhập viện. Vị trí thường gặp là khớp gối, tiếp theo là mắt cá chân, khớp hông , khớp vai.

Tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn, trong 2 năm gần đây chưa phát hiện trường hợp nào nghi ngờ nhiễm bệnh Whitmore. Tuy nhiên, người dân tuyệt đối không chủ quan, chú ý vệ sinh nhà cửa, nơi ở, nhất là sau các đợt mưa lớn.

Cách phòng ngừa bệnh Whitmore hiệu quả

• Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với đất hoặc nước bùn ở vùng lũ, đặc biệt là các khu vực bị ô nhiễm nặng.
• Mang ủng, găng tay khi làm việc trên ruộng hoặc ở nơi có nguy cơ tiếp xúc với đất, nước bẩn.
• Tránh để vết thương hở tiếp xúc với đất hoặc nước lũ. Nếu bắt buộc phải tiếp xúc, cần sử dụng băng chống thấm và vệ sinh sạch sẽ sau đó.
• Người có bệnh mạn tính như đái tháo đường, suy giảm miễn dịch cần được chăm sóc vết thương cẩn thận để tránh nhiễm khuẩn.
• Khi có triệu chứng nghi ngờ, cần đến cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và điều trị kịp thời.