Viêm tụy cấp do tăng triglycerid máu ngày càng được ghi nhận nhiều và thường diễn biến nặng, có nguy cơ gây suy đa cơ quan nếu không điều trị kịp thời. Các chuyên gia khuyến cáo người có rối loạn mỡ máu cần kiểm soát tốt triglycerid để phòng ngừa biến chứng nguy hiểm.

Triglycerid là một dạng chất béo có trong máu. Khi nồng độ triglycerid tăng quá cao, các acid béo tự do được tạo ra với số lượng lớn sẽ gây độc trực tiếp lên tế bào tụy, làm tổn thương vi tuần hoàn của tuyến tụy và khởi phát phản ứng viêm cấp.

Nguy cơ viêm tụy cấp do tăng triglycerid cao hơn ở những người có các yếu tố sau:

- Rối loạn mỡ máu

- Đái tháo đường.

- Béo phì.

- Uống nhiều rượu, bia.

- Hội chứng chuyển hóa.

- Tiền sử viêm tụy cấp.

Nếu tình trạng tăng triglycerid không được kiểm soát tốt, người bệnh không chỉ có nguy cơ tái phát viêm tụy cấp mà còn dễ tiến triển thành viêm tụy mạn, gây suy giảm chức năng nội tiết và ngoại tiết của tuyến tụy.

0d3d028767f1c7af9ee0-read-only-17165143113721084874123.jpg

Dấu hiệu nhận biết viêm tụy cấp do tăng triglycerid

Triệu chứng của viêm tụy cấp do tăng mỡ máu tương tự các thể viêm tụy cấp khác và thường xuất hiện đột ngột. Biểu hiện điển hình gồm:

• Đau dữ dội vùng thượng vị (trên rốn).
• Cơn đau lan ra sau lưng hoặc hai bên mạn sườn.
• Đau tăng dần sau vài giờ và kéo dài liên tục.
• Buồn nôn và nôn nhiều, gặp ở khoảng 70 - 80% người bệnh.
• Bụng chướng, đầy hơi, bí trung tiện hoặc đại tiện.
• Có thể kèm sốt, mệt mỏi, tụt huyết áp nếu bệnh diễn biến nặng.

Ở những trường hợp nặng, người bệnh có thể xuất hiện suy hô hấp, suy thận, rối loạn đông máu, sốc và suy đa cơ quan.

Do triệu chứng ban đầu khá giống nhiều bệnh lý tiêu hóa khác, người bệnh không nên chủ quan khi xuất hiện cơn đau bụng dữ dội vùng thượng vị, đặc biệt nếu có tiền sử tăng mỡ máu hoặc đái tháo đường.

Chủ động phòng ngừa bằng kiểm soát mỡ máu

Các bác sĩ khuyến cáo, phần lớn trường hợp viêm tụy cấp do tăng triglycerid hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu kiểm soát tốt rối loạn lipid máu.

Người mắc tăng triglycerid cần:

• Duy trì chế độ ăn ít chất béo bão hòa, hạn chế thực phẩm nhiều đường.
• Tăng cường rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt.
• Duy trì cân nặng hợp lý.
• Tập luyện thể lực đều đặn.
• Hạn chế hoặc tuyệt đối không sử dụng rượu, bia.
• Tuân thủ điều trị bằng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ nếu đã được chẩn đoán rối loạn mỡ máu.

Đặc biệt, những người mắc đái tháo đường, béo phì hoặc hội chứng chuyển hóa cần kiểm soát tốt đường huyết và mỡ máu để giảm nguy cơ biến chứng.

Ngoài ra, nên khám sức khỏe định kỳ và xét nghiệm mỡ máu thường xuyên để phát hiện sớm tình trạng tăng triglycerid, từ đó điều trị kịp thời.

Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau dữ dội vùng thượng vị lan ra sau lưng, buồn nôn, nôn nhiều hoặc đau bụng kéo dài, người bệnh cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị. Việc phát hiện sớm, xử trí đúng thời điểm không chỉ giúp hạn chế tổn thương tuyến tụy mà còn giảm nguy cơ suy đa cơ quan và tử vong.